Bão giá sẽ ập đến do tăng sốc thuế VAT

Việc đề xuất tăng sốc thuế VAT sẽ đẩy giá nhà lên cao ngất ngưởng, khiến giấc mơ mua nhà xa dần.

Nếu tăng sốc thuế VAT theo đề xuất của Bộ Tài chính thì bệnh nhân, người thu nhập thấp, người nghèo... là một trong nhóm đối tượng bị tác động mạnh. Ảnh: HOÀNG GIANG

Bộ Tài chính đã đề xuất tăng sốc thuế VAT (giá trị gia tăng) từ 10% lên 12% từ đầu năm 2019. Một số hàng hóa thiết yếu cũng sẽ bị loại khỏi nhóm ưu đãi thuế VAT. Cạnh đó, hàng loạt nhóm hàng hóa, dịch vụ lâu nay không chịu thuế VAT có khả năng phải gánh thêm.

Việc tăng sốc thuế VAT đồng nghĩa hàng hóa sẽ tăng giá. Người dân sẽ thắt lưng buộc bụng, chi tiêu ít hơn. Doanh nghiệp (DN) sẽ khó tiêu thụ sản phẩm, lợi nhuận giảm nên nộp thuế cũng giảm theo.

Tăng sốc thuế VAT sẽ chuyển qua xài nước ngầm

Trước thông tin về việc đề xuất tăng sốc thuế VAT, chị Thanh Hiền (quận 12, TP.HCM) lo lắng.

“Bức xúc nhất là tăng sốc thuế VAT nước sạch. Hiện mỗi tháng nhà tôi tốn 500.000 đồng tiền nước sạch. Tính luôn thuế VAT (hiện là 5%) thì số tiền chi cho nước là 525.000 đồng/tháng. Nếu tăng sốc thuế VAT lên 12%, tôi phải đóng 560.000 đồng/tháng. Kiểu này chắc có lẽ phải quay lại dùng… nước ngầm” – chị Hiền ngao ngán.

Hiện mỗi tháng nhà chị Hiền cũng đóng 660.000 đồng tiền điện, bao gồm 10% VAT. Nếu tăng sốc thuế VAT lên 12%, chị phải đóng tới 672.000 đồng.

Như vậy, chỉ tính riêng điện và nước, chị phải chi thêm 47.000 đồng/tháng nếu tăng thuế VAT. Trong khi đó, gia đình chị Hiền còn phải chi phí cho hàng trăm khoản chi khác. “Giá cả hàng hóa sẽ té nước theo mưa. Một đợt bão giá sẽ xảy ra nếu áp thuế VAT mới. Chúng tôi buộc phải giảm chi tiêu thôi” – chị Hiền bày tỏ.

Nhiều DN cũng e ngại việc tăng sốc thuế VAT cũng tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ông Lê Duy Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội DN Logistics Việt Nam, phân tích: “Tăng sốc thuế VAT từ 10% lên 12% sẽ ảnh hưởng rất lớn đến ngành dịch vụ logistics. Hiện tại chi phí cho hoạt động logistics tại Việt Nam chiếm đến 25% GDP, trong khi tại các nước trên thế giới chỉ 10%-13% GDP. Nếu tăng thuế VAT thì chi phí logistics tăng cao hơn khiến DN tăng chi phí, hàng hóa Việt Nam giảm tính cạnh trạnh”.

Tăng sốc thuế VAT: Bão giá sẽ ập đến - ảnh 1
Nếu tăng sốc thuế VAT theo đề xuất của Bộ Tài chính thì bệnh nhân, người thu nhập thấp, người nghèo… là một trong nhóm đối tượng bị tác động mạnh. Ảnh: HOÀNG GIANG

Giá nhà sẽ tăng chóng mặt

Bà Tống Mỹ Hạnh (quận 9, TP.HCM) cho rằng thoạt nghe mức tăng thuế VAT thêm 2% có vẻ như không lớn. Nhưng nó tác động lớn đối với lĩnh vực bất động sản vì hàng loạt mặt hàng cấu thành căn nhà như cát, gạch, xi măng, sắt thép… đều chịu chi phí đầu vào tăng.

Ví dụ, một căn hộ khoảng trị giá 1 tỉ đồng lúc này nhưng khi tăng sốc thuế VAT, giá căn hộ này có thể sẽ là 1,1-1,2 tỉ đồng/căn. Đó là chưa tính người mua nhà còn phải cõng thêm thuế VAT khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất…

Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cũng nhận định việc tăng sốc thuế VAT từ 10% lên 12% sẽ dẫn đến mặt bằng giá nguyên nhiên vật liệu, nhận thầu thi công, nhân công… tăng lên. Hàng chục triệu người có nhu cầu mua nhà để ở sẽ phải oằn lưng chịu đựng giá nhà tăng cao.

Đặc biệt HoREA cho rằng đánh thuế VAT với hoạt động chuyển quyền sử dụng đất sẽ đẩy giá bán nhà lên cao. Bởi theo hiện nay, khi mua nhà đất người dân không phải chịu thuế VAT tiền sử dụng đất.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, nhận định nếu tính cả thuế VAT khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất, người mua nhà phải “nộp thuế chồng thuế”. Theo đó, người mua nhà phải nộp tiền sử dụng đất, 10% thuế VAT tiền sử dụng đất, 10% chi phí xây dựng và chi phí khác. Người dân sẽ phải đóng thuế VAT khi mua đất, sau đó mua nhà lại phải nộp thuế VAT. Đây là gánh nặng với người nghèo muốn mua nhà.

 

Tăng sốc thuế VAT: Bão giá sẽ ập đến - ảnh 2
Nhiều người dân sẽ phải đóng thuế VAT từ lúc mua đất, sau đó mua nhà lại phải nộp thuế VAT. Đây là gánh nặng với người nghèo muốn mua nhà

Không nên cứ chăm chăm tăng thuế

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu chỉ ra tăng sốc thuế VAT sẽ khiến người dân chi tiêu ít đi, buộc thắt lưng buộc bụng khi giá hàng hóa tăng. Tăng VAT 10% lên 12% là rất lớn vì không chỉ tác động trực tiếp vào các mặt hàng tiêu dùng mà còn tác động gián tiếp qua nhiều nhóm hàng và dịch vụ khác.

“Tôi đề nghị không nên tăng đồng loạt thuế VAT. Nếu buộc phải tăng thì có thể xem xét tăng thuế VAT hiện đang ưu đãi ở mức 5% cho dịch vụ vui chơi, giải trí hoặc mang tính chất văn hóa… để có thể có nguồn thu” – ông Hiếu góp ý.

Đồng quan điểm, luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang, cho rằng việc tăng thuế VAT làm hạn chế tiêu dùng và mâu thuẫn với các chính sách của Chính phủ về kích thích tiêu dùng. Người dân giảm chi tiêu dẫn tới tiêu thụ hàng hóa giảm, DN buộc phải giảm sản xuất, khi đó nhiều người lao động bị mất việc làm.

“Như vậy, việc tăng thuế VAT sẽ dẫn tới hiệu ứng ngược: Nhà nước tăng thu được số tiền thuế trước mắt nhưng lại thất thu về sau. Khi sức mua tiêu dùng giảm, DN giảm sản xuất, giảm doanh thu dẫn đến nguồn thu thuế thu nhập DN giảm. Tức lợi trước mắt, thiệt hại lâu dài. Do vậy, để tăng nguồn thu từ thuế thì việc cần làm là phải tạo điều kiện cho xã hội phát triển, DN phát triển và người dân có thu nhập cao hơn. Chứ không phải cứ chăm chăm tăng thuế” – luật sư Xoa nói.

Tăng sốc thuế VAT: Bão giá sẽ ập đến - ảnh 3
 Tăng sốc thuế VAT thì người dân chịu sao nổi. Ảnh Quang Huy

 

Tăng thuế vì chưa phù hợp với thông lệ quốc tế?

Lý giải về đề xuất tăng thuế VAT, ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế Bộ Tài chính, nói: Để tăng nguồn thu bù đắp cho nguồn thu giảm do giảm thuế thu nhập, các nước chuyển hướng sang tăng thuế tiêu dùng tức thuế VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt… Qua đó đảm bảo nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững, hỗ trợ DN và phù hợp thông lệ quốc tế.

“Mức thuế suất thông thường 10% hiện nay tương đối thấp, chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, khó đảm bảo an toàn tài chính quốc gia” – đại diện Bộ Tài chính nêu.

Từ lập luận trên, ngoài đề xuất tăng thuế VAT từ 10% lên 12 %, Bộ Tài chính cũng đề xuất loại một số nhóm hàng hóa, dịch vụ được ưu đãi thuế VAT sang nhóm chịu thuế thông thường, dù đây là những hàng hóa thiết yếu của người dân. Những hàng hóa, dịch vụ này sẽ tăng thuế VAT từ 5% hiện hành lên 12% như nước sạch sinh hoạt, biểu diễn nghệ thuật, thi người mẫu, bóng đá…

Ngoài ra, Bộ Tài chính đề xuất loại một số nhóm hàng hóa khỏi khu vực ưu đãi về thuế VAT và bệnh nhân cũng nằm trong nhóm bị ảnh hưởng của việc tăng thuế. Cụ thể như bông, băng vệ sinh y tế; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh…

Hậu quả khó lường nếu tận thu thuế

Tính đến hết tháng 7, chi thường xuyên đã lên tới gần 511.300 tỉ đồng, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước và chiếm hơn 73% số chi ngân sách.

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng cái gốc của vấn đề là tiết giảm chi chứ không phải nới rộng thu như hiện nay. TS Lưu Bích Hồ phân tích việc Bộ Tài chính đề xuất tăng thuế VAT là một phương cách tăng thu cho ngân sách trong bối cảnh eo hẹp như hiện nay. Có điều giải pháp này trực tiếp đánh vào túi tiền của người dân, làm hạn chế tiêu dùng.

Rõ ràng tăng VAT là một giải pháp tình thế và không mang tính bền vững, tác động không tốt đến dân sinh và kinh tế. Trong khi đó, lẽ ra chúng ta cần có những giải pháp căn cơ hơn. Chẳng hạn như giảm chi thường xuyên. Đương nhiên, việc giảm chi thường xuyên cũng phải gắn với tinh giản bộ máy, giảm đầu mối cơ quan hành chính.

“Một khi VAT được quyết định tăng thì cũng đồng nghĩa với việc chi tiêu ngân sách chẳng những không được xem xét theo hướng siết chặt lại, mà có nguy cơ ngày càng tăng khi dù sao nó vẫn còn tìm được nguồn thu. Hậu quả cuối cùng chỉ có người dân, đặc biệt là những tầng lớp yếu thế, thu nhập thấp bị ảnh hưởng tiêu cực khi những hàng hóa, dịch vụ chất lượng ngày càng xa rời họ” – TS Lưu Bích Hồ nêu ý kiến.

CHÂN LUẬN

QUANG HUY – THÙY LINH

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here