Trái cây Việt ‘một đổi một’ với trái cây Mỹ

(Netluat.vn)- Cánh cửa thị trường Mỹ khó tính nhất thế giới đã mở cho trái cây Việt. Nhưng chọn sản phẩm nào để xuất vào thị trường này là bài toán khó.

chọn trái cây Việt nào để xuất vào thị trường Mỹ là bài toán khó

 

Một số loại trái cây do khó giữ tươi dài ngày nên phải xuất sang Mỹ bằng đường hàng không. Việc vận chuyển này có chi phí đắt đỏ khiến ngoại tệ mang về không còn bao nhiêu.

Bộ NN&PTNT đã quyết định chọn một số trái cây để dồn lực đưa ra nước ngoài. Đó là một số loại trái như thanh long, chôm chôm, sầu riêng, vú sữa, trái vải thiều… Nhiều cơ quan chức năng cũng dồn lực đẩy mạnh đàm phán, quảng bá cho xuất khẩu trái cây.

Chi phí đắt đỏ

Tuy nhiên, các công ty trực tiếp xuất khẩu trái cây sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ nhận định Việt Nam đang lựa chọn sai lầm! Các loại trái này mang lại rất ít hiệu quả kinh tế khi xuất khẩu.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu T&T Vina, dẫn chứng bằng vải thiều. Vải thiều Lục Ngạn trồng ở Bắc Giang nổi tiếng về thơm ngon, thường được chọn xuất khẩu. Trái vải chỉ trồng, thu hoạch được một mùa trong năm chứ không quanh năm. Vì vậy nguồn cung cho xuất khẩu không ổn định, không đáp ứng nổi nhu cầu của nhà nhập khẩu.

Ngoài ra, trái vải ngon nhưng doanh nghiệp Việt chưa có công nghệ bảo quản trái tươi lâu. Vì vậy khi vải thiều sang tới Mỹ thì màu sắc vỏ thường không đạt. Vỏ trái vải bị thâm, xấu, bị khách hàng chê.

“Đặc biệt, trái vải nhanh hư nên không thể chở bằng tàu biển. Chỉ có đi tàu thì giá vận chuyển mới thấp. Nhưng trái vải xuất khẩu bằng máy bay, chi phí quá cao. Mỗi ký vải thiều sang đến Mỹ, riêng chi phí bay đã mất 3-4 USD, tương đương 90.000-100.000 đồng/kg. Thế nên lợi nhuận từ xuất khẩu trái vải chẳng đáng là bao”, ông Tùng nhấn mạnh.

Một công ty xuất khẩu trái cây cho biết nhiều người hiểu sai khi tưởng rằng doanh nghiệp lời đậm. Mỗi ký trái vải bán tại Mỹ với giá hơn 200.000 đồng/kg. Nhưng doanh nghiệp lỗ. Tiền đi máy bay đã đắt, tỉ lệ hư hỏng lại cao, dù bán 200.000 đồng/kg vẫn bị lỗ.

 1 kg vải thiều “đổi” 1 kg táo Mỹ

Theo một số công ty, Việt Nam là nước duy nhất chọn trái vú sữa để đẩy mạnh xuất khẩu. Các nước Campuchia, Philippines, Thái Lan… đều có trồng cây vú sữa. Thế nhưng họ không xuất khẩu vú sữa mà chỉ tiêu thụ nội địa.

Ông Nguyễn Quang, chủ một công ty xuất khẩu trái cây tại TP.HCM, cho rằng các bộ, ngành dồn sức để trái vú sữa Việt được bán vào Mỹ là sự nỗ lực lớn. Có điều hiệu quả mang lại từ việc xuất khẩu trái vú sữa không cao. Bảo quản trái vú sữa chỉ được 2-3 ngày, sau đó là da trái vú sữa nhăn nheo rồi.

Ông Quang nói: Muốn xuất khẩu vú sữa sang Mỹ thì phải bảo quản dài ngày. Thậm chí bảo quản 1-2 tháng để có thể vận chuyển bằng đường biển với chi phí thấp. Khi đó giá bán tại nước ngoài mới cạnh tranh, người tiêu dùng mới lựa chọn.

Ông Nguyễn Đình Tùng cho rằng để “xin” được một loại trái cây xuất khẩu sang Mỹ thì Việt Nam phải đổi bằng việc cho một loại sản phẩm khác của Mỹ được nhập vào Việt Nam. Ví dụ, Việt Nam xuất thanh long hay vải thiều sang Mỹ thì phải cho nhập táo, thịt bò Mỹ.

“Vì vậy Việt Nam cần tính toán lựa chọn những trái cây mang lại hiệu quả kinh tế. Hiệu quả này phải cho công ty xuất khẩu, cho nông dân và mang ngoại tệ về cho đất nước. Nếu lựa chọn sai lầm sẽ gây thiệt hại lớn cho Việt Nam” – ông Tùng khuyến nghị.

Chọn trái cây Việt nào để xuất vào thị trường Mỹ là bài toán khó. Chuyên gia của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đang kiểm tra chôm chôm Việt trước khi đưa vào chiếu xạ. Ảnh: QH

Chọn lọc và hỗ trợ

Chia sẻ về trái cây xuất khẩu, GS Võ Tòng Xuân, chuyên gia nông nghiệp, có nhiều nhận định. Ông cho rằng cách làm xuất khẩu của ta đôi khi còn theo kiểu ăn xổi ở thì. Chúng ta chưa tìm hiểu kỹ và chưa chuẩn bị cả quy trình. Hệ quả là một số loại trái cây xuất khẩu nhưng hiệu quả không cao, hàng bị trả về. Doanh nghiệp không có kiến thức về kỹ thuật sơ chế, bảo quản…

“Làm gì cũng phải khoa học, bài bản. Như Campuchia, khi xuất khẩu một loại gạo thơm vào châu Âu, họ chuẩn bị tốt vùng trồng. Họ còn liên kết nông dân, đào tạo nông dân. Họ đào tạo cho doanh nghiệp về công nghệ chế biến, xay xát, bảo quản, mẫu mã, tiếp thị… Sau đó họ còn hỗ trợ kỹ thuật, hỗ trợ vốn đầu tư. Từ đó doanh nghiệp có thể xây dựng nhà máy, mua sắm thiết bị. Kết quả là doanh nghiệp có được sản phẩm chất lượng đáp ứng thị trường” – ông Xuân nói.

TS Võ Mai, Phó Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam, cho rằng cần xem lại trái cây xuất khẩu.  Phải chọn những loại trái cây vừa ngon, vừa chất lượng và đặt yếu tố thị trường lên hàng đầu. Trái xoài, bưởi, nhãn… là điển hình hiệu quả. Đây là loại trái cây vừa được tiêu thụ nhiều, doanh nghiệp lại làm tốt công nghệ bảo quản. Đặc biệt là có thể xuất khẩu bằng đường biển để bán với giá cạnh tranh.

Lắng nghe người bán hàng

Đại diện một công ty chế biến xuất khẩu trái cây sang Mỹ chia sẻ kinh nghiệm. Không nên nghĩ trái cây Việt Nam ngon, người ta không có thì mình cứ bán sẽ lời. Mình phải tính toán được là trái đó có mang lại hiệu quả kinh tế hay không.

Nên tham khảo ý kiến doanh nghiệp trước khi chọn mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Bởi doanh nghiệp là người bán, người ra “chợ” quốc tế nên họ biết rõ khách cần gì. Họ cũng biết được bán sản phẩm nào có hiệu quả nhất.

Mỹ nghiên cứu rất kỹ

Mỹ nghiên cứu rất kỹ khi chọn lựa sản phẩm nhằm xuất sang nước khác. Chẳng hạn với trái táo, khi xuất sang Việt Nam, hầu như táo Mỹ đã chiếm lĩnh thị trường. Không có loại trái cây nào của ta là đối thủ cạnh tranh với táo Mỹ. Nhờ vậy sản phẩm này đang bán đầy trong các siêu thị. Hay như thịt bò Mỹ nay tràn ngập thị trường, gây áp lực cho ngành chăn nuôi trong nước.

Ông NGUYỄN ĐÌNH TÙNG,
Tổng Giám đốc Công ty T&T Vina

Một công ty xuất khẩu cho biết trái cây nhiệt đới như vải, nhãn, chôm chôm… ở Mỹ rất đắt. Hiện nay thanh long Việt bán tại thị trường Mỹ dao động 130.000-180.000 đồng/kg; nhãn, chôm chôm khoảng 120.000 đồng/kg.

QUANG HUY